Każdy podatnik VAT występuje jednocześnie w roli płatnika. W trzeciej sytuacji ma obowiązek ustalenia kwoty podatku należnego do urzędu skarbowego, do którego ten podatek będzie przekazany. Omawiając sytuację drugą, już wspomniałem o wpłacaniu podatku VAT od towarów importowanych do urzędu celnego i od importu usług do urzędu skarbowego. Naliczony podatek od importu towarów i usług stanowi akurat kwotę należną i ją trzeba wpłacić. W tym przypadku podatek naliczony jest podatkiem należnym wobec budżetu państwiB gdyż nie mamy doczynienia z prawem do potrącenia podatku zapłaconego do poprzedniej fazy obrotu. Inaczej jest z podatkiem naliczonym przez podatników znaj duj ącycfl się w sytuacji pierwszej, kiedy dokonują sprzedaży towarów lub usług do odbiorców krajowych. Wtedy w dokumentach sprzedaży (fakturach rachunkach) wpisują naliczony podatek VAT, który odbiorcy towar B (usługi) im zwracają razem z należnością podstawową. Tak się to dzieje między sprzedawcami i kupcami we wszystkich fazach obrotu. Sprzedawcy naliczają podatek, a kupujący go płacił Oczywiście trzeba tu uwzględnić podatkowe zwolnienia - podmiotowe i przedmiotowe, które wprowadzają trochę zamieszania w obliczeniach i zniekształcają obraz kreowania VAT, ale również mają wpływ na zróżnicowanie cen sprzedaży towarów i usług. Podatnicy, którzy są zwolnieni od podatku VAT podmiotowo lub przedmiotowo, nie płacą podatku do urzędu skarbowego, ale za to tracą prawo do zwrotów podatkowych.